Lasy prywatne stanowią ok. 17 proc. lasów w Polsce. Ponad 70 proc. starostw powierza prowadzenie nadzoru nad gospodarką leśną w lasach prywatnych leśnikom z Lasów Państwowych.

Obowiązki i prawa właścicieli lasów wynikające z ustawy o lasach

Gospodarowanie lasami prywatnymi odbywa się zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją starosty, wydaną na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Dokumenty te określają także dopuszczalną wielkość pozyskania drewna na danym terenie.

Obowiązki właściciela lasu na podstawie Ustawy o lasach

Ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 r. (art. 9 i 13) zobowiązuje właściciela lasu do prowadzenia trwałej, zrównoważonej gospodarki leśnej oraz do podnoszenia naturalnej odporności drzewostanów. W szczególności obejmuje to:

• Ponowne wprowadzenie roślinności leśnej w ciągu 5 lat od usunięcia drzewostanu.
• Zachowanie roślinności leśnej oraz naturalnych bagien i torfowisk.
• Pielęgnację i ochronę lasu, w tym ochronę przeciwpożarową.
• Przebudowę drzewostanów, które nie spełniają celów gospodarki leśnej.
• Racjonalne użytkowanie lasu, zapewniające trwałą realizację wszystkich jego funkcji.

Obowiązki Lasów Państwowych wynikające z Ustawy o lasach

Nadleśniczy, zgodnie z ustawą, udziela właścicielom lasów niebędących własnością Skarbu Państwa pomocy na ich wniosek, obejmującej m.in.:

• Doradztwo w zakresie zalesiania.
• Odpłatne udostępnianie sadzonek drzew i krzewów leśnych.

Ponadto:

• Na wniosek Nadleśniczego lub z urzędu starosta zarządza wykonanie działań zwalczających i ochronnych w lasach zagrożonych, niebędących własnością Skarbu Państwa.
• Nadleśniczy wydaje opinie do decyzji starosty dotyczących przyznania środków na pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową szkód powstałych wskutek zanieczyszczeń, pożarów czy innych klęsk żywiołowych, gdy nie można ustalić sprawcy szkody.
• Nadleśniczy opiniuje projekty uproszczonych planów urządzenia lasu.

Informacja o nadzorze i porozumieniach

Na podstawie art. 5 ustawy o lasach, nadzór nad gospodarką leśną w lasach niebędących własnością Skarbu Państwa sprawuje starosta. Nadleśnictwo Młynary, w ramach podpisanych porozumień, nadzoruje lasy niepaństwowe na terenie powiatów: braniewskiego, elbląskiego oraz ostródzkiego. W 2025 roku powierzchnia gruntów leśnych przekazanych do nadzoru wynosi 2441,08 ha.

Procedura pozyskania drewna w lasach niepaństwowych

1. Właściciel składa do nadleśnictwa (osobiście lub mailowo) wniosek o instruktaż na gruncie w zakresie zakwalifikowania drzew do wyrębu. Wniosek musi być podpisany przez wszystkich właścicieli lasu. W przypadku współwłasności należy dołączyć oświadczenie o zgodzie na pozyskanie drewna.
2. Wniosek trafia do specjalisty ds. lasów niepaństwowych, który informuje miejscowego leśniczego o konieczności przeprowadzenia instruktażu. Przed rozpoczęciem prac właściciel powinien skontaktować się z leśniczym.
3. Po zakończeniu prac właściciel zawiadamia nadleśnictwo o dokonanym pozyskaniu drewna i składa wniosek o ocechowanie drewna oraz wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna. Leśniczy cechuje pozyskane drewno, a Nadleśniczy wydaje właścicielowi lasu świadectwo legalności pozyskania drewna.

Wsparcie na zalesienia i inwestycje leśne

Na podstawie art. 35 ustawy o lasach, Nadleśniczy na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do:

• zalesienia — sporządza plan zalesienia i potwierdza jego wykonanie,
• realizacji inwestycji zwiększających odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska – sporządza plan inwestycji oraz potwierdza jej wykonania zgodnie z planem,
• realizacji inwestycji zwiększających bioróżnorodność lasów prywatnych - sporządza plan inwestycji oraz potwierdza jej wykonania zgodnie z planem.

Wsparcie finansowe dla właścicieli lasów prywatnych jest obecnie przyznawane na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 kwietnia 2023 roku (Dz.U. 2023, poz. 737) dotyczącego warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Właściciel lasu, który chce skorzystać z pomocy, składa odpowiedni wniosek wraz z załącznikami do nadleśnictwa.

Kontakt i nadzór

Nadzór nad gospodarką leśną sprawuje Specjalista ds. hodowli lasu, nasiennictwa i lasów niepaństwowych – Klaudia Augustyńczyk
Tel.: 696 499 326 lub 55 248 61 53 wew. 24

Leśnicy nadleśnictwa przyjmują telefony w sprawach lasów niepaństwowych codziennie w godz. 7:00–15:00.